4 bước kiểm tra hệ thống điện mặt trời trước khi bão đến

Bão sắp đến, nếu gia đình bạn đang sử dụng điện mặt trời, đừng chỉ lo tấm pin có bị vỡ hay không. Một hệ thống điện mặt trời gồm nhiều thiết bị liên kết với nhau, từ tấm pin, khung giá đỡ, biến tần, pin lưu trữ đến tủ điện. Vì vậy, trước khi thời tiết trở nên nguy hiểm, hãy kiểm tra toàn bộ hệ thống để hạn chế rủi ro và chủ động chuẩn bị nguồn điện dự phòng.

I. Kiểm tra tấm pin và khung giá đỡ

Tấm pin là bộ phận trực tiếp chịu tác động của mưa lớn, gió mạnh và các vật thể có thể bị cuốn theo trong bão. Tuy nhiên, bên cạnh tấm pin, phần khung giá đỡ và các điểm liên kết với mái cũng đóng vai trò rất quan trọng.

1.1 Kiểm tra bề mặt tấm pin

Trước khi bão đến, hãy quan sát toàn bộ bề mặt tấm pin và kiểm tra xem kính có xuất hiện vết nứt, vỡ hoặc dấu hiệu bất thường hay không. Nếu phát hiện tấm pin đã có hư hỏng từ trước, không nên bỏ qua. Những vị trí này có thể trở thành điểm yếu khi hệ thống phải chịu tác động của gió mạnh.

1.2 Kiểm tra khung và các điểm liên kết

Hãy kiểm tra kẹp pin, bulông, ốc vít, rail và xà gồ xem có bị lỏng, xê dịch hay không. Khung giá đỡ cũng cần được quan sát để phát hiện tình trạng cong vênh, gỉ sét hoặc xuống cấp. Đặc biệt, cần chú ý đến các điểm liên kết giữa khung và mái.

Khi bão lớn xảy ra, gió có thể tạo lực nâng rất mạnh, khiến không chỉ tấm pin mà cả hệ thống khung bị xê dịch nếu kết cấu hoặc điểm liên kết không đủ chắc chắn.

1.3. Kiểm tra dây DC bên dưới tấm pin

Đừng quên kiểm tra hệ thống dây DC. Dây cần được cố định gọn gàng, không bị võng, cọ sát trực tiếp vào mái hoặc nằm ở vị trí dễ bị kéo căng. Các đầu nối cũng cần được kiểm tra để đảm bảo không bị lỏng hoặc có dấu hiệu bất thường. Việc này giúp hạn chế nguy cơ hư hỏng dây dẫn và đầu nối khi hệ thống phải chịu mưa gió mạnh.

Lưu ý: Nếu bão đã đến gần và thời tiết bắt đầu nguy hiểm, không nên leo lên mái để kiểm tra hoặc tháo tấm pin. Việc kiểm tra và gia cố cần được thực hiện từ sớm, khi điều kiện thời tiết vẫn còn an toàn.

II. Kiểm tra biến tần trước mùa bão

Biến tần là thiết bị trung tâm của hệ thống điện mặt trời, vì vậy tình trạng hoạt động của inverter cũng cần được kiểm tra trước khi bão đến.

2.1 Kiểm tra cảnh báo trên biến tần

Hãy kiểm tra màn hình biến tần hoặc ứng dụng giám sát để xem hệ thống có đang xuất hiện mã lỗi, cảnh báo hoặc thông số bất thường hay không. Nếu phát hiện lỗi, nên xử lý từ trước thay vì chờ đến khi bão xảy ra mới kiểm tra. Một hệ thống đang hoạt động ổn định sẽ giúp việc theo dõi và xử lý sau bão thuận lợi hơn.

2.2 Kiểm tra vị trí lắp đặt biến tần

Nếu inverter được lắp đặt ngoài trời, hãy kiểm tra khu vực xung quanh. Đảm bảo biến tần không nằm ở vị trí có nguy cơ bị nước mưa tạt trực tiếp, bị dột từ mái hoặc có khả năng ngập nước.

Đồng thời, khu vực lắp đặt cũng cần thông thoáng, không bị che chắn bởi các vật dễ đổ hoặc dễ va đập khi có gió mạnh.

2.3. Không chủ quan vì biến tần có chuẩn IP cao

Một hiểu lầm phổ biến là biến tần đạt chuẩn IP65 hoặc IP66 thì có thể “chịu tất” mọi điều kiện mưa bão. Thực tế, cấp bảo vệ IP không đồng nghĩa với việc thiết bị có thể chịu được ngập nước hoặc nước tạt trực tiếp trong mọi tình huống. Vì vậy, vị trí và phương án lắp đặt vẫn rất quan trọng, đặc biệt trong thời tiết mưa bão kéo dài.

Nếu hệ thống có SPD hoặc các thiết bị chống sét, cũng nên kiểm tra tình trạng hoạt động trước mùa bão để đảm bảo hệ thống bảo vệ điện đang trong trạng thái phù hợp.

III. Kiểm tra pin lưu trữ và chuẩn bị nguồn điện dự phòng

Với những gia đình sử dụng hệ thống điện mặt trời có pin lưu trữ, đây là hạng mục đặc biệt quan trọng, nhất là tại những khu vực có nguy cơ mất điện kéo dài khi bão xảy ra.

3.1 Kiểm tra SOC và trạng thái pin

Trước bão, hãy kiểm tra SOC, tức dung lượng pin hiện tại, thông qua màn hình biến tần hoặc ứng dụng giám sát. Đồng thời, kiểm tra xem battery có đang hoạt động bình thường hay không và hệ thống có xuất hiện cảnh báo liên quan đến Battery hoặc BMS hay không.

Nếu phát hiện cảnh báo bất thường, nên kiểm tra và xử lý trước khi bão đến thay vì chờ đến lúc mất điện mới phát hiện vấn đề.

3.2 Chủ động sạc pin từ điện lưới nếu hệ thống hỗ trợ

Nếu hệ thống hỗ trợ chức năng Grid Charge, gia đình có thể chủ động sạc pin từ điện lưới trước khi bão đến. Mục đích là chuẩn bị một lượng điện dự phòng để sử dụng cho các thiết bị cần thiết khi điện lưới bị gián đoạn.

Tuy nhiên, không phải hệ thống nào cũng cần đưa pin lên 100%. Mức dung lượng dự phòng nên được thiết lập phù hợp với cấu hình hệ thống, nhu cầu sử dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất.

3.3 Kiểm tra lịch xả pin

Nếu inverter đang được cài đặt lịch xả pin vào ban đêm, hãy kiểm tra lại chế độ này trước khi bão đến. Việc này giúp tránh tình trạng pin bị xả xuống mức quá thấp ngay trước thời điểm có khả năng mất điện, khiến gia đình không còn đủ dung lượng dự phòng khi cần sử dụng.

IV. Kiểm tra tủ điện và các thiết bị bảo vệ

Tủ điện là một trong những khu vực cần được kiểm tra kỹ trước mùa mưa bão vì đây là nơi tập trung nhiều thiết bị đóng cắt và bảo vệ của hệ thống.

4.1 Kiểm tra khả năng chống nước của tủ điện

Hãy kiểm tra tủ điện đã được đóng kín hay chưa và có dấu hiệu nước xâm nhập, đọng nước hoặc hơi ẩm bất thường hay không. Nếu tủ được đặt ở khu vực ngoài trời, cần đặc biệt chú ý đến vị trí lắp đặt và khả năng bị nước mưa tạt trực tiếp.

4.2 Kiểm tra CB, dây dẫn và đầu nối

Quan sát CB, dây dẫn và các đầu nối để phát hiện dấu hiệu nóng, cháy, đổi màu, lỏng kết nối hoặc bất thường khác. Nếu phát hiện dấu hiệu nghiêm trọng, không nên tự ý tháo mở hoặc sửa chữa khi hệ thống vẫn đang có điện. Hãy liên hệ kỹ thuật viên có chuyên môn để kiểm tra an toàn.

4.3 Kiểm tra SPD

Nếu tủ điện có trang bị SPD, hãy kiểm tra tình trạng của thiết bị theo hướng dẫn của nhà sản xuất. SPD có vai trò bảo vệ hệ thống trước các xung điện áp, đặc biệt trong điều kiện thời tiết có giông sét. Vì vậy, đây cũng là một hạng mục không nên bỏ qua khi chuẩn bị hệ thống trước mùa bão.

V. Những lưu ý quan trọng khi bão đã đến gần

Việc kiểm tra hệ thống nên được hoàn thành trước khi thời tiết chuyển xấu. Khi gió đã mạnh, mưa lớn hoặc có sấm sét, tuyệt đối không cố leo lên mái để kiểm tra, gia cố hoặc tháo tấm pin. Sau khi bão đi qua, cũng không nên vội vàng bật lại toàn bộ hệ thống nếu chưa kiểm tra tình trạng thiết bị. Nếu phát hiện tấm pin bị vỡ, dây điện bị đứt, tủ điện có nước hoặc biến tần có dấu hiệu hư hỏng, hãy ngắt hệ thống theo đúng quy trình an toàn và liên hệ kỹ thuật viên.

Đặc biệt, không tự ý chạm vào thiết bị điện đang bị ngập nước hoặc có dấu hiệu hư hỏng.

VI. Checklist kiểm tra hệ thống điện mặt trời trước bão

Trước khi bão đến, gia đình có thể nhanh chóng rà soát 4 nhóm thiết bị chính:

1. Tấm pin & khung giá đỡ: kiểm tra kính, kẹp pin, bulông, rail, xà gồ, khung và dây DC.
2. Biến tần: kiểm tra lỗi trên màn hình/app, vị trí lắp đặt, nguy cơ nước tạt hoặc ngập nước và tình trạng SPD.
3. Pin lưu trữ: kiểm tra SOC, Battery/BMS, chế độ Grid Charge và lịch xả pin.
4. Tủ điện: kiểm tra nước xâm nhập, CB, dây dẫn, đầu nối và thiết bị chống sét.

Một hệ thống điện mặt trời được kiểm tra và chuẩn bị từ trước sẽ giúp gia đình chủ động hơn khi mưa bão xảy ra, đồng thời giảm nguy cơ phát sinh sự cố do gió mạnh, nước và sét.

Quan trọng nhất: đừng đợi đến khi bão đến mới kiểm tra hệ thống. Hãy hoàn tất mọi việc khi thời tiết vẫn còn an toàn.